7Os Model: เข้าใจลูกค้าด้วย 7 คำถาม พร้อม Prompt Guideline และแบบฟอร์มให้ดาวน์โหลด
ก่อนจะคิดสินค้า ตั้งราคา หรือยิงโฆษณา ต้องรู้ก่อนว่าลูกค้าเป็นใคร ซื้ออะไร ทำไมซื้อ ใครร่วมตัดสินใจ ซื้ออย่างไร เมื่อไร และที่ไหน 7Os Model รวบรวมคำถามทั้ง 7 ข้อไว้ในกรอบเดียว บทความนี้บอกว่าต้องเตรียมข้อมูลอะไรให้ AI มี Prompt ให้คัดลอก และมีแบบฟอร์มเปล่าให้ดาวน์โหลดไปทำ Workshop
7Os Model คืออะไร
7Os Model คือกรอบวิเคราะห์ตลาดและพฤติกรรมผู้บริโภคด้วยคำถาม 7 ข้อ ที่คำตอบขึ้นต้นด้วยตัว O ได้แก่ Occupants, Objects, Objectives, Organizations, Operations, Occasions และ Outlets ในตำราการตลาดมักอ้างถึง Philip Kotler ว่าเป็นผู้วางแนวคิดนี้ ส่วนตำราการตลาดไทยนิยมเรียกว่า 6W1H เพราะคำถามคือ Who, What, Why, Who, How, When และ Where จุดเด่นคือมองจากฝั่งนักการตลาดว่าต้องรู้อะไรเกี่ยวกับลูกค้าบ้าง ก่อนจะตัดสินใจเรื่องสินค้า ราคา ช่องทาง และการสื่อสาร
หน้าตา 7Os Model
ทุกคำถามหมุนรอบลูกค้ากลุ่มเดียว 7 คำถามตอบเรื่องใคร อะไร ทำไม ใครร่วมตัดสินใจ อย่างไร เมื่อไร และที่ไหน กดแต่ละ O เพื่อไปดูคำอธิบาย ตัวอย่าง และ Prompt
Prompt Guideline: ข้อมูลที่ต้องเตรียมให้ AI วิเคราะห์ 7Os
ถ้าสั่ง AI แค่ "ช่วยทำ 7Os ร้านขนม" จะได้คำตอบที่ใช้ได้กับทุกร้าน เพราะ AI ไม่รู้จักลูกค้าของคุณ เตรียมข้อมูล 8 หัวข้อนี้ก่อน ตัวเลขในคอลัมน์สุดท้ายบอกว่าข้อมูลนั้นใช้ตอบ O ข้อไหน
| ข้อมูลที่ต้องเตรียม | ตัวอย่างสิ่งที่ใส่ | หาได้จาก | ใช้กับ O |
|---|---|---|---|
| สินค้าหรือบริการที่จะวิเคราะห์ | เลือกสินค้า 1 ตัวหรือกลุ่มเดียว พร้อมราคาและขนาด | หาได้จากรายการสินค้า เมนู ใบเสนอราคา | |
| ข้อมูลลูกค้าที่ซื้อจริง | อายุ อาชีพ ที่อยู่ เป็นลูกค้าบุคคลหรือบริษัท ซื้อซ้ำหรือไม่ | หาได้จากแชต LINE OA ประวัติออร์เดอร์ Insight ของเพจ | |
| คำพูดของลูกค้าเอง | เหตุผลที่ซื้อ สิ่งที่ชม สิ่งที่บ่น คำถามก่อนซื้อ | หาได้จากแชต รีวิว คอมเมนต์ การสัมภาษณ์ลูกค้า 5 ถึง 10 คน | |
| ใครเกี่ยวกับการสั่งซื้อ | ใครทักมา ใครอนุมัติ ใครจ่ายเงิน ใครได้ใช้จริง | หาได้จากแชตลูกค้าองค์กร อีเมลใบเสนอราคา | |
| ขั้นตอนการซื้อจริง | ลูกค้ารู้จักเราจากไหน เทียบกับใคร สั่งอย่างไร จ่ายอย่างไร ใช้เวลากี่วัน | หาได้จากแชตตั้งแต่ทักครั้งแรกจนปิดการขาย | |
| วันและเวลาที่ซื้อ | ยอดขายรายวันหรือรายเดือน ช่วงเทศกาล รอบเงินเดือน รอบงบประมาณบริษัท | หาได้จากรายงานยอดขาย โปรแกรมบัญชี ระบบ POS | |
| ช่องทางที่ลูกค้าซื้อ | ยอดขายแยกตามช่องทาง ช่องทางที่ลูกค้าขอให้มี | หาได้จากรายงานแพลตฟอร์ม LINE OA Manager แอปเดลิเวอรี | |
| แบบฟอร์ม 7Os ที่กรอกแล้ว | ถ้าทำ Workshop กับทีม พิมพ์คำตอบจากแบบฟอร์มวางใน Prompt ได้เลย | หาได้จากแบบฟอร์ม PDF ในบทความนี้ |
กติกา 6 ข้อก่อนวางข้อมูลให้ AI
- 01วิเคราะห์ทีละกลุ่มลูกค้าลูกค้าบุคคลกับลูกค้าบริษัทตอบ 7 คำถามไม่เหมือนกัน แยกทำทีละกลุ่ม แล้วค่อยเทียบกัน
- 02ใช้คำพูดจริงของลูกค้าวางข้อความจากแชตหรือรีวิวจริง AI จะเห็นเหตุผลที่ซื้อได้แม่นกว่าความเห็นของเจ้าของร้าน
- 03บอกจำนวนและช่วงเวลาเช่น แชต 40 ข้อความในเดือนตุลาคม AI จะรู้ว่าข้อมูลมากพอแค่ไหน และไม่เทียบผิดช่วง
- 04แยกข้อเท็จจริงกับการเดาเขียนกำกับว่าข้อไหนเห็นจากข้อมูล ข้อไหนเป็นความรู้สึก แล้วสั่งให้ AI ทำแบบเดียวกัน
- 05ลบข้อมูลส่วนบุคคลตัดชื่อ เบอร์โทร ที่อยู่ และชื่อบริษัทลูกค้าออกก่อนวางใน AI
- 06ปิดท้ายด้วยการตัดสินใจทุกข้อค้นพบต้องโยงไปที่สิ่งที่จะปรับ เช่น สินค้า ราคา ช่องทาง หรือข้อความโฆษณา
ยังไม่มีข้อมูล ให้ AI สัมภาษณ์ก่อน
AI ถามทีละข้อสำหรับลูกค้าทีละกลุ่ม พร้อมบอกวิธีหาข้อมูลที่ยังไม่มีด้วยต้นทุนต่ำ
Act as a marketing consultant using the 7Os model of consumer behaviour (Occupants, Objects, Objectives, Organizations, Operations, Occasions, Outlets). Interview me ONE question at a time, in Thai, to collect what you need for ONE customer group, one O at a time. If I do not know an answer, tell me how to find it cheaply (chats, reviews, sales reports, short customer interviews) and move on. When done, summarise my answers under the 7 Os and list what is still missing. Do not give recommendations yet.
มีข้อมูลแล้ว วิเคราะห์ครบ 7 ข้อ
สรุปข้อค้นพบของแต่ละ O บอกความน่าเชื่อถือของข้อมูล และ 3 ข้อค้นพบที่สำคัญที่สุด
Act as a marketing consultant. Analyse my customers with the 7Os model using ONLY the data below. Business and product: [DESCRIBE] Customer group: [INDIVIDUAL OR CORPORATE, WHO] 1. Occupants (who): [PASTE] 2. Objects (what): [PASTE] 3. Objectives (why): [PASTE] 4. Organizations (who takes part in the decision): [PASTE] 5. Operations (how they buy): [PASTE] 6. Occasions (when): [PASTE] 7. Outlets (where): [PASTE] For each O: summarise the key insight in one line and rate how confident the data is (high, medium, low). Then list the 3 most important insights and what data is missing. Answer in Thai, in short bullet points a beginner can act on. For every point, say which data it comes from, mark anything that is a guess, and never invent numbers.
7 คำถามของ 7Os พร้อมตัวอย่าง
ตัวอย่างใช้ร้านขนมไทยโฮมเมดที่ขายออนไลน์ผ่าน LINE OA ร้านสมมติร้านเดียวกับในบทความ BMC, SWOT, 3Cs และ 4P/7P โดยเทียบลูกค้า 2 กลุ่ม คือลูกค้าบุคคล และบริษัทที่สั่งชุดของว่างประชุม จะเห็นว่าคำตอบต่างกันมาก โดยเฉพาะข้อ Organizations
1ใครคือลูกค้าOccupants · WHO
รู้ว่าลูกค้าคือใครให้ชัดที่สุด ทั้งข้อมูลประชากร เช่น อายุ อาชีพ รายได้ ที่อยู่ และไลฟ์สไตล์ ถ้ามีหลายกลุ่ม ให้ดูว่ากลุ่มไหนซื้อมากที่สุดหรือมีกำไรที่สุด ข้อนี้ต่อยอดได้ด้วยการแบ่งกลุ่มตลาดแบบ STP
- ลูกค้าที่ซื้อจริงเป็นใคร ต่างจากที่เราคิดไว้ไหม
- แบ่งลูกค้าได้กี่กลุ่ม กลุ่มไหนสำคัญที่สุด
ใช้ตัดสินใจเรื่อง: เลือกกลุ่มเป้าหมายและ Positioning
Help me answer OCCUPANTS (who is the customer) in the 7Os model. My business and the product I am analysing: [DESCRIBE] Customer group: [INDIVIDUAL OR CORPORATE, WHO] Customer data I have (orders, chats, page insights, with months): [PASTE] Describe who my real customers are, split them into groups, and tell me which group matters most and why. Point out where my assumptions differ from the data. Answer in Thai, in short bullet points a beginner can act on. For every point, say which data it comes from, mark anything that is a guess, and never invent numbers.
2ลูกค้าซื้ออะไรObjects · WHAT
ลูกค้าซื้ออะไรจากเราจริง ๆ ทั้งตัวสินค้า ขนาด ปริมาณ แพ็กเกจ และคุณสมบัติที่ลูกค้ามองหา บางครั้งสิ่งที่ลูกค้าซื้อไม่ใช่สินค้า แต่เป็นความสะดวกหรือความรู้สึกที่ได้
- สินค้าตัวไหน ขนาดไหน ขายดีที่สุด
- ลูกค้าเลือกเราเพราะคุณสมบัติข้อไหน
ใช้ตัดสินใจเรื่อง: Product และ Physical Evidence
Help me answer OBJECTS (what customers buy) in the 7Os model. My business and the product I am analysing: [DESCRIBE] Customer group: [INDIVIDUAL OR CORPORATE, WHO] Sales by product and size (with months): [PASTE] What customers say about the products: [PASTE] Tell me what customers are really buying, including the hidden benefit behind the product, and which items or sizes to push or drop. Answer in Thai, in short bullet points a beginner can act on. For every point, say which data it comes from, mark anything that is a guess, and never invent numbers.
3ทำไมลูกค้าซื้อObjectives · WHY
ลูกค้าซื้อเพื่ออะไร อยากแก้ปัญหาอะไร หรืออยากได้ความรู้สึกแบบไหน มีทั้งเหตุผลด้านใช้งาน เช่น ประหยัดเวลา และด้านอารมณ์ เช่น อยากให้คนที่รับของฝากประทับใจ ข้อนี้ใช้เขียนข้อความโฆษณาได้ตรงที่สุด
- ลูกค้าซื้อเพื่อแก้ปัญหาอะไร
- ลูกค้าอยากรู้สึกอย่างไรหลังซื้อ
ใช้ตัดสินใจเรื่อง: ข้อความหลักใน Promotion และคุณค่าของ Product
Help me answer OBJECTIVES (why customers buy) in the 7Os model. My business and the product I am analysing: [DESCRIBE] Customer group: [INDIVIDUAL OR CORPORATE, WHO] Customer quotes from chats, reviews or interviews: [PASTE] Group the reasons into functional and emotional motives, rank them by how often they appear, and suggest one key message for my promotion based on the top motive. Answer in Thai, in short bullet points a beginner can act on. For every point, say which data it comes from, mark anything that is a guess, and never invent numbers.
4ใครร่วมตัดสินใจOrganizations · WHO ELSE
ใครบ้างที่มีส่วนในการตัดสินใจซื้อ ได้แก่ ผู้ริเริ่ม ผู้มีอิทธิพล ผู้ตัดสินใจ ผู้ซื้อหรือผู้จ่ายเงิน และผู้ใช้ ลูกค้าบุคคลอาจตัดสินใจคนเดียว แต่ลูกค้าบริษัทมักมีหลายคน ต้องสื่อสารให้ถูกคน
- ใครเป็นคนทักมา ใครเป็นคนอนุมัติ และใครเป็นคนได้ใช้
- แต่ละคนสนใจเรื่องอะไรต่างกัน
ใช้ตัดสินใจเรื่อง: คนที่ต้องสื่อสารด้วยใน Promotion และ People
Help me answer ORGANIZATIONS (who takes part in the buying decision) in the 7Os model. My business and the product I am analysing: [DESCRIBE] Customer group: [INDIVIDUAL OR CORPORATE, WHO] What I know about who contacts me, who approves and who pays: [PASTE] Map the roles (initiator, influencer, decider, buyer, user), what each one cares about, and what I should say or provide to each role so the order goes through. Answer in Thai, in short bullet points a beginner can act on. For every point, say which data it comes from, mark anything that is a guess, and never invent numbers.
5ลูกค้าซื้ออย่างไรOperations · HOW
ลูกค้าซื้ออย่างไร ตั้งแต่รู้จักเรา หาข้อมูล เปรียบเทียบ ตัดสินใจ สั่งซื้อ ชำระเงิน จนได้รับของ ขั้นไหนยาก ขั้นไหนลูกค้าหลุด คือจุดที่ควรแก้ก่อน
- ลูกค้ารู้จักเราจากไหน และเทียบกับใคร
- ขั้นตอนสั่งและจ่ายเงินติดขัดตรงไหน
ใช้ตัดสินใจเรื่อง: Process และวิธีชำระเงินใน Price
Help me answer OPERATIONS (how customers buy) in the 7Os model. My business and the product I am analysing: [DESCRIBE] Customer group: [INDIVIDUAL OR CORPORATE, WHO] Chats from first contact to closed sale (anonymised): [PASTE] Map the buying steps, show where customers hesitate or drop off, and suggest the 3 simplest fixes. Answer in Thai, in short bullet points a beginner can act on. For every point, say which data it comes from, mark anything that is a guess, and never invent numbers.
6ลูกค้าซื้อเมื่อไรOccasions · WHEN
ลูกค้าซื้อเมื่อไร ทั้งวันในสัปดาห์ ช่วงเวลาในวัน เทศกาล ฤดูกาล รอบเงินเดือน หรือรอบงบประมาณของบริษัท และซื้อบ่อยแค่ไหน ข้อนี้ช่วยวางจังหวะโปรโมชันและเตรียมของได้แม่นขึ้น
- ช่วงไหนขายดีที่สุด ช่วงไหนเงียบ
- ลูกค้าซื้อซ้ำทุกกี่วันหรือกี่เดือน
ใช้ตัดสินใจเรื่อง: จังหวะโปรโมชันและปฏิทินคอนเทนต์
Help me answer OCCASIONS (when customers buy) in the 7Os model. My business and the product I am analysing: [DESCRIBE] Customer group: [INDIVIDUAL OR CORPORATE, WHO] Sales by day, week or month (with dates): [PASTE] Festivals or events that matter to my customers: [LIST] Find the buying patterns and repeat cycle, then suggest a 3-month promotion calendar based only on these patterns. Answer in Thai, in short bullet points a beginner can act on. For every point, say which data it comes from, mark anything that is a guess, and never invent numbers.
7ลูกค้าซื้อที่ไหนOutlets · WHERE
ลูกค้าซื้อที่ไหน และอยากซื้อที่ไหน เช่น หน้าร้าน เว็บไซต์ LINE OA แอปเดลิเวอรี มาร์เก็ตเพลส หรือตัวแทน ดูทั้งยอดขายและกำไรที่เหลือหลังหักค่าธรรมเนียมของแต่ละช่องทาง
- ช่องทางไหนขายได้มากที่สุด และกำไรเหลือเท่าไร
- ลูกค้าขอให้เปิดช่องทางไหนเพิ่ม
ใช้ตัดสินใจเรื่อง: Place หรือช่องทางขาย
Help me answer OUTLETS (where customers buy) in the 7Os model. My business and the product I am analysing: [DESCRIBE] Customer group: [INDIVIDUAL OR CORPORATE, WHO] Sales and fees by channel (with months): [PASTE] Channels customers ask for: [PASTE] Rank my channels by sales, profit after fees and fit with each customer group, and tell me which to grow, keep or drop. Answer in Thai, in short bullet points a beginner can act on. For every point, say which data it comes from, mark anything that is a guess, and never invent numbers.
ดาวน์โหลดแบบฟอร์ม 7Os ไปใช้ใน Workshop
อยากทำ 7Os กับทีมหรือในคลาสเรียน ดาวน์โหลดแบบฟอร์มเปล่าไปพิมพ์ได้ฟรี เติมเสร็จแล้วใช้ AI Prompt ด้านล่างสรุปผลต่อได้ทันที
แบบฟอร์ม 7Os เปล่า พร้อมพิมพ์ไปใช้ใน Workshop
แบบฟอร์มหน้าเดียวขนาด A4 แนวนอน มีครบ 7 ช่องพร้อมคำถามนำ และช่องสรุปข้อค้นพบไปสู่ 7P ใช้ได้ทั้งทำคนเดียวและทำเป็นทีม
- พิมพ์แบบฟอร์ม 1 แผ่นต่อลูกค้า 1 กลุ่ม
- แบ่งทีมเติมคำตอบจากข้อมูลจริง เช่น แชต รีวิว และยอดขาย ใช้เวลาช่องละ 5 นาที
- พิมพ์คำตอบลงใน Prompt "สรุปแบบฟอร์มจาก Workshop" ด้านล่าง ให้ AI ช่วยจัดระเบียบ
- เติมช่อง Insights → 7P ว่าจะปรับอะไร แล้วใช้ Prompt "เปลี่ยนข้อค้นพบเป็นแผน 7P"

สรุปแบบฟอร์มจาก Workshop
ให้ AI รวมคำตอบของทีม แยกข้อเท็จจริงกับความเห็น และชี้ช่องที่ยังอ่อน
We filled in the 7Os worksheet in a team workshop. Here are our answers: [TYPE THE ANSWERS FROM EACH BOX] Business: [DESCRIBE] Clean up our answers, merge duplicates, separate facts from opinions, and point out boxes that are weak or contradict each other. Then suggest what to check with real customers before we act. Answer in Thai, in short bullet points a beginner can act on. For every point, say which data it comes from, mark anything that is a guess, and never invent numbers.
เปลี่ยนข้อค้นพบเป็นแผน 7P
โยงแต่ละข้อค้นพบไปที่ P ที่ต้องปรับ แล้วเลือก 3 เรื่องที่คุ้มที่สุด
Here is my 7Os analysis: [PASTE] Turn each insight into marketing mix decisions: which P it affects (Product, Price, Place, Promotion, People, Process, Physical Evidence) and one concrete change. Then pick the 3 changes with the biggest impact for the least money and give one number to track for each. Leave cost cells empty for me to fill. Answer in Thai, in short bullet points a beginner can act on. For every point, say which data it comes from, mark anything that is a guess, and never invent numbers.
จาก 7Os สู่ Marketing Mix 7P
7Os คือการเข้าใจลูกค้า ส่วน 7P คือสิ่งที่ธุรกิจลงมือทำ แต่ละ O ตอบคำถามที่ช่วยตัดสินใจเรื่องต่อไปนี้
Occupants ต่อยอดได้ด้วยการแบ่งกลุ่มตลาดใน STP ส่วนการตัดสินใจทั้ง 7 ด้านดูรายละเอียดได้ที่ Marketing Mix 4P / 7P และถ้าอยากเห็นภาพรวมทั้งธุรกิจ ดูได้ที่ Business Model Canvas
ข้อผิดพลาดที่มือใหม่เจอบ่อย
- รวมลูกค้าทุกกลุ่มไว้ในคำตอบเดียว จนข้อค้นพบกว้างเกินไปใช้ไม่ได้
- ตอบจากความรู้สึกของเจ้าของร้าน ไม่ได้ดูแชต รีวิว หรือยอดขายจริง
- ลืม Organizations ในลูกค้าบริษัท สื่อสารกับคนทักมาแต่ไม่มีข้อมูลให้คนอนุมัติ
- ทำเสร็จแล้วไม่โยงไปที่การตัดสินใจ ไม่ได้ปรับสินค้า ราคา ช่องทาง หรือข้อความโฆษณา
- ทำครั้งเดียวแล้วไม่ทบทวน ทั้งที่พฤติกรรมลูกค้าเปลี่ยนตามฤดูกาลและช่องทางใหม่
เช็กลิสต์ก่อนเอาไปใช้
- เลือกลูกค้า 1 กลุ่มและสินค้า 1 ตัวก่อนเริ่มตอบ
- ทุกคำตอบมาจากข้อมูลจริง เช่น แชต รีวิว ยอดขาย หรือการสัมภาษณ์
- ลูกค้าบริษัท ระบุครบว่าใครริเริ่ม ใครอนุมัติ ใครจ่าย และใครใช้
- ลบข้อมูลส่วนบุคคลของลูกค้าก่อนวางใน AI
- ทุกข้อค้นพบโยงไปที่การปรับ 7P อย่างน้อย 1 เรื่อง
- นัดทบทวน 7Os ใหม่ทุกไตรมาส หรือเมื่อเปิดช่องทางใหม่
อ้างอิง: Business Jargons: 7 O's Framework for Consumer Behavior, Think Insights: 7Os Framework for Consumer Behavior, Tumtook: 7Os คืออะไร, สรุป 7 O's Model (อ้างอิงศิริวรรณ เสรีรัตน์, 2546)การอ้างถึง Philip Kotler มาจากแหล่งข้อมูลรอง ยังตรวจกับต้นฉบับหนังสือไม่ได้ · ตัวอย่างธุรกิจในบทความเป็นธุรกิจสมมติ ผลวิเคราะห์จาก AI เป็นข้อเสนอให้พิจารณา ควรตรวจกับข้อมูลจริงก่อนตัดสินใจลงทุน
ส่งต่อให้เพื่อนที่กำลังเริ่มธุรกิจได้เลย แชร์ไป Facebook แชร์ทาง LINE


